ಅದಾನಿ ಪವರ್ ವಿವಾದ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಸ್ಕಾಂಗಳಿಗೆ ₹1,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ!

ಬೆಂಗಳೂರು: ಅದಾನಿ ಪವರ್ ಮಾಲೀಕತ್ವದ 'ಉಡುಪಿ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' (UPCL) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿಗಳ (ESCOMs) ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ವಿವಾದವು ಹೊಸ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಎಸ್ಕಾಂಗಳಿಗೆ ₹1,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅದಾನಿ ಪವರ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ತಡೆ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಈಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿವಾದದ ಮೂಲ:

ಯುಪಿಸಿಎಲ್ ಯೋಜನೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಪಟ್ಟಿಯು 2012 ರಿಂದಲೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗ (CERC) ಉಡುಪಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು. 2013-2014ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು (APTEL) ಎಸ್ಕಾಂಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಹಣ ಮತ್ತು ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಕಂತುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಎಪಿಟಿಇಎಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಇಆರ್‌ಸಿ ನೀಡಿದ ಸತತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಂದಾಗಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರವೇ ವಿವಾದದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.

₹786 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹1,005 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ತಲುಪಿದ ಕ್ಲೇಮ್!

ಅದಾನಿ ಪವರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ₹786 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ₹423 ಕೋಟಿ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ₹363 ಕೋಟಿ ಸಂಚಿತ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಪವರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (PCKL) ಹಾಗೂ ಡಿಸ್ಕಾಮ್‌ಗಳು ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಸಮನ್ವಯದನ್ವಯ ತಾವು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಅಸಲು ಮೊತ್ತ ₹419 ಕೋಟಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದವು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಡಿಸ್ಕಾಮ್‌ಗಳು ಅದಾನಿ ಪವರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಒಟ್ಟು ₹1,005 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವತಿಸಿವೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ 'ಬೆಸ್ಕಾಂ' (BESCOM) ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದೇ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹456 ಕೋಟಿ (ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಶೇ. 45) ಪಾವತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಈ ₹1,005 ಕೋಟಿ ಹೊರೆಯನ್ನು ಭರಿಸುವವರು ಯಾರು?

ಬೆಸ್ಕಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಎಸ್ಕಾಂಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಅದಾನಿ ಪವರ್‌ಗೆ ನೀಡಿರುವ ಹಣವನ್ನು, ಮಾಸಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಇಂಧನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ' (FPPCA) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಎಸ್ಕಾಂಗಳು ಮೂಲ ಸುಂಕದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಇಆರ್‌ಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಎಸ್ಕಾಂಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸರಳ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಅದಾನಿ ಪವರ್ ಕೋರಿರುವ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕೆಇಆರ್‌ಸಿ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗವು ಜನವರಿ 7, 2026 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಡಿಸ್ಕಾಮ್‌ಗಳ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಎಪಿಟಿಇಎಲ್ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಈಗ ಎಸ್ಕಾಂಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಾಹಕರ ಭವಿಷ್ಯ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸ್ಥಾವರ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಇದಾಗಿದೆ. ಇದು ಅದಾನಿ ಪವರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 1200 MW ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಶೇ. 10ರಷ್ಟು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.